E-prenumerata

i

tylko 9,99 zł za miesiąc

Kontrwywiad, głupcze!

opublikowano: 21 grudnia 2013
Kontrwywiad, głupcze! lupa lupa
fot. M. Czutko

W polskich debatach raz po raz spotykamy rozżalone głosy: dlaczego my-Polacy nie potrafimy różnić się w dobrym stylu? Dlaczego spierając się w sprawach ideowych i politycznych nie robimy tego w ramach wzajemnego szacunku? Słyszę np.: przyjechali do nas Szwedzi, sympatyzujący z różnymi partiami, ale różnice między nimi nie prowadziły do agresji.

Faktycznie, często mamy kłopot z utrzymaniem na wodzy emocji i z zachowaniem dobrego stylu w dyskusji. Jak to ze zjawiskami społecznymi bywa, przyczyny są różne. Dziś skupię uwagę na jednej, bodaj czy nie fundamentalnej.


Podejrzenie

Idzie o ukryte tło polskiej polityki. Wymiar często nie w pełni uświadamiany. Otóż nierzadko niechęć, ba, nieufność, do tych Polaków, którzy inaczej patrzą na sprawy państwa, na demokrację i kapitalizm, na problem patriotyzmu, mają inny stosunek do religii, podszyta jest bardzo ciężkim podejrzeniem. To podejrzenie, iż ci, którzy mają inne poglądy niż my, że ci, którzy krytykują naszą tradycję i Kościół katolicki, nie zawsze robią to w własnym imieniu. Że część z nich to reprezentanci, ba, nawet agenci lub funkcjonariusze sił obcych. Oczywiście, w stosunku do wielu osób takie podejrzenie jest niesprawiedliwe. Sporo różnic poglądów wypływa z naturalnego w dzisiejszym świecie pluralizmu, ale…


Czysta obsesja?

Istotą systemu władzy w latach 1944-1989 było to, iż rządzili nami rządzili namiestnicy Moskwy. Reprezentanci sąsiedniego państwa o ambicjach totalitarnych, którego filarem była policja polityczna. ZSRR się skończył, PZPR i SB odeszły, ale pozostały sieci wewnętrznych i zewnętrznych powiązań i ludzie uwikłani w te powiązania. To m.in. dzięki tym powiązaniom środowiska, które przez cały PRL nigdy nie poważyły się oddać swoich rządów pod oddolny, przeprowadzony w uczciwych wyborach osąd społeczny, po r. 1989 były w stanie wygrywać demokratyczne wybory. A w dodatku Rosja nadal jest państwem policyjnym. Dlatego racjonalne jest założenie, że wśród rodaków aktywnych w życiu politycznym, biznesie, w kulturze aktywna jest agentura, stara i nowa - ZSRR i Rosji. Naszym sąsiadem jest państwo policyjne, dla którego tajne służby to jeden z podstawowych instrumentów polityki.


Fatalne zaniechanie

Budując nowy ład nie potrafiliśmy zbudować filtrów instytucjonalnych (dekomunizacja, lustracja i kontrwywiad), kulturowych (odróżnienie dobra od zła) i obyczajowych (standardy lojalności i przyzwoitości), które wyłączałyby z życia politycznego osoby i środowiska noszące na sobie np. piętno "moskiewskich pieniędzy". Pieniędzy przyjętych od wysłanników KGB m.in. przez kierującego ponownie SLD Leszka Millera.

W październiku 1996 Krzysztof Bondaryk, b. szef delegatury Urzędu Ochrony Państwa w Białymstoku mówi „zakładaliśmy, że nasz Urząd może być dla Rosjan przejrzysty. Rosjanie dzięki swoim starym kontaktom towarzyskim i aktywom operacyjnym mogli kontrolować większość operacji naszego kontrwywiadu. (...) UOP był obiektem wielu agresywnych akcji ze strony służb rosyjskich, ukraińskich, białoruskich. Nasza reakcja była najczęściej taka: nie prowokować bez potrzeby, tylko obserwować i uniemożliwiać działanie. Aby to było skuteczne, szczególnie kiedy nasz wywiad jest sparaliżowany, potrzebujemy wiedzy o tym, co tu się działo przez ostatnie 25 lat. Kim i czym KGB się interesował w Polsce i do jakich spraw potrzebował pomocy SB? Jakie działania podejmował wobec polskich obywateli w kraju i za granicą? Problem ten dotyczy nie tylko SB. Także wojskowych służb specjalnych i struktur PZPR.
(…) współpraca ze służbami ZSRR przed 1989 r. nie dotyczyła paru osób, to były statystycznie ogromne liczby. (…) Mimo zniszczeń archiwów SB i służb wojskowych odtworzenie tej wiedzy jest możliwe. Na tej podstawie kontrwywiad mógłby ocenić, w jakim zakresie służby rosyjskie wracają do starych wpływów, operacji i kontaktów
(Gazeta Wyborcza, 22.10.96)

Zaniedbania te trwały przez kolejne lata. Dopiero w roku 2013 ABW wydaje opracowanie „Współpraca SB MSW PRL z KGB ZSRR w latach 1970-1990. Próba bilansu”. Ale to musztarda po obiedzie – wiele śladów już pozacierano, jedne powiązania wygaszono, inne zbudowano na nowo.

Ta słabość kontrwywiadu częściowo tłumaczy, dlaczego systematycznej dekomunizacji nie przeprowadzono, a lustracja okazała się tak ułomna. Najlepiej nawet zaprojektowana lustracja przy kiepskim kontrwywiadzie nie będzie skuteczna.

A po tragedii smoleńskiej problem wpływów Moskwy w Polsce stanął na porządku dziennym z nową siłą. Jak mamy spokojnie dyskutować z rodakami(?), którzy zachowują się tak, jak gdyby racja stanu była dla nich czymś z gruntu obcym?


Nie tylko panowanie nad emocjami

Jeśli Polacy mają ze sobą rozmawiać rzeczowo i z poszanowaniem, to musimy mieć instrumenty, wśród nich poczesną rolę odgrywa kontrwywiad, dzięki którym reprezentanci obcych interesów nie będą wpływali na naszą debatę publiczną pod inną postacią niż ta, która w wolnym społeczeństwie jest dopuszczalna – właśnie jako reprezentanci obcych interesów.

Nie ma niepodległości bez sprawnego kontrwywiadu!


Tekst ukazał się w tygodniku wSieci.

Andrzej Zybertowicz



 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.