E-prenumerata

i

tylko 9,99 zł za miesiąc

Wajda demaskator i twórca mitów

opublikowano: 17 października 2016
Wajda demaskator i twórca mitów lupa lupa

Uparcie rozdrapywał polskie rany, podminowywał dobre samopoczucie peerelowskich kacyków.

Uparcie rozdrapywał polskie rany, podminowywał dobre samopoczucie peerelowskich kacyków. Demaskował mity, ale też je tworzył. Jego twórczości nie da się oddzielić od polskości - Piotr Zaremba w osobistym epitafium żegna na łamach nowego wydania tygodnika „wSieci” giganta polskiej kultury.


Publicysta zaczyna od przywołania wspomnienia ze swojej młodzieńczej wyprawy w Tarty, podczas której pierwszy raz obejrzał jedno z najważniejszych dzieł  polskiej kinematografii.


- Latem 1981 r. jestem z kolegą w Zakopanem. Mam lat 18, łazimy z plecakami po górach. Idziemy też do zakopiańskiego kina na "Człowieka z żelaza"[...]. Po seansie na widowni najpierw panuje cisza, a potem wybuchają oklaski. Nie pamiętam, aby kiedykolwiek na normalnym pokazie, nie żadnej premierze, zwykli lidzie bili brawo. Poczuliśmy się członkami narodowej wspólnoty.


Felietonista chronologicznie omawia twórczość mistrza. Podkreśla przy tym, że jego filmy zawsze budziły emocje.


- Krzysztof Kłopotowski, tyleż często wadzący się z mistrzem, ileż go broniący, umieszcza go na mapie polskich obrachunków jako artystę, który raczej rozdrapuje polskie rany, niż krzepi. […] „Kanał” z roku 1956 sięgał po latach milczenia po temat Powstania Warszawskiego, ale widział w nim głównie tragiczny bezsens, co się pokrywało z oficjalną historiografią […]. Wajda […] nakręcił pierwszy polski film o "wyklętych". Trudno uznać ten obraz za satysfakcjonujący, ale i tak oddanie choć częściowej sprawiedliwości AK-owcom walczącym z komunistami przekraczało wszystko to, co było możliwe […] w epoce stalinowskiej.
Dziennikarz osobny akapit poświęca najbardziej uniwersalnemu filmowi wybitnego reżysera, który przyniósł mu sławę nie tylko w Polsce, ale i na świecie.


Klejnotem w koronie była oczywiście „Ziemia obiecana” z 1974 r., czyniąca z interesującej, ale typowo XIX-wiecznej epopei na temat łódzkiego kapitalizmu buzujący namiętnościami fresk — szczytowe osiągnięcie nurtu polskiego kina nazywanego kreacyjnym. To w nim okazał się mistrzem malowania filmowych obrazów i prowadzenia aktorów.


W swym obszernym epitafium Zaremba przypomina o teatralnej działalności Wajdy i jego ogromnym wkładzie w kino moralnego niepokoju.


To samo dotyczy teatru, bo mamy do czynienia z wielkim twórcą teatralnych inscenizacji. Do historii przeszedł jako adaptator Dostojewskiego — z najsławniejszy „Biesami” w Starym Teatrze w Krakowie […]. Wielu krytyków Wajdy nie rozumie, że jak wielu innych twórców o peerelowskich konotacjach robił narodowe kino i teatr. […] Stał się jednym z fundatorów kina moralnego niepokoju podminowującego dobre samopoczucie peerelowskich kacyków.


Publicysta objaśnia również późną twórczość mistrza, przypominając, że jako postać wielkoformatowa, już za życia mierzony był osobną miarą.


- Często pada stwierdzenie, że później trudno znaleźć naprawdę fundamentalne dzieła Wajdy. Jednak dla zwykłego reżysera nawet niszowa „Panna nikt” czy tragiczny czarno-biały „Korczak” byłyby powodem do dumy. Po prostu jego mierzono inną miarą. Z pewnością „Pan Tadeusz” to bardzo udana kontynuacja jego dawnej misji— tworzenia kina narodowego, a „Katyń” to film ważny i robiący wrażenie swą ascetyczną formą.


Felietonista docenia ogromny wpływ, jaki wywarł Wajda na życie kilku pokoleń Polaków i umieszcza go w panteonie naszej kultury narodowej.


- Wajda to twórca tradycyjny, tylko takie środki pasowały do ambicji tworzenia kina narodowego. Owszem demaskował mity, ale też je tworzył lub podtrzymywał. Jego twórczości nie da się oddzielić od polskości […] pozostał własnością całego narodu. Gigantem, którego wkład w podtrzymywanie narodowej kultury trudno przecenić.


Więcej o twórczości Andrzeja Wajdy w najnowszym numerze tygodnika „wSieci” - od 17 października br., także w formie e-wydania na http://www.wsieci.pl/e-wydanie.html.



 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.